مقدمه: فتق دیسک بین مهره ای به داخل فضای اینترادورال، یک عارضه نادر است ولی باید از سایر بیماری هایی که سندرم ریشه ای یا دم اسب ایجاد مینمایند، افتراق داده شوند. تمام گروه های سنی به جز کودکان ممکن است گرفتار شوند. در این بیماری، علائم و نشانه های عصبی عموما شدیدتر از فتق دیسک لاترال اکسترادورال می باشد. هدف از این مطالعه، تعیین میزان شیوع فتق اینترادورال دیسک بین مهره ای در ناحیه کمری و توصیف علائم بالینی و یافته های رادیولوژیک این بیماری می باشد. در 75 درصد موارد علائم بالینی این بیماران با فعالیت فیزیکی تشدید می گردد. در ارزیابی رادیولوژیک برای تشخیص این ضایعه بیشتر از همه از ام. آر. آی، میلوگرافی و یا سی تی اسکن بهره گرفته می شود. درمان فتق دیسک بین مهره ای به فضای اینترادورال حذف جراحی دیسک مزبور می باشد. روش کار: در این مطالعه توصیفی از آبان 1376 تا آخر مهر 1381، مجمو 2308 عابیمار (با سن متوسط 45.6 سال) که فتق دیسک بین مهره ای ناحیه کمری آنها با استفاده از ام. آر. آی، میلوگرافی و یا سی تی میلوگرافی تایید شده و همگی تحت عمل جراحی قرار گرفته بودند، انتخاب شدند.یافته ها: متوسط سن ابتلا در این مطالعه 45.6 سال و شیوع در مردان بیشتر و نسبت 8 به 2 بوده است. علائم بالینی شامل اختلال حسی ـ حرکتی و اسفنگتری بود. شایع ترین عارضه عصبی باقیمانده به صورت دراپ و اختلال اسفنگتری بود. نتایج درمانی کوتاه مدت، خوب و قابل توجه بوده است. نتیجه گیری: فتق بین مهره ای دیسک ناحیه کمری به فضای اینترادورال در تشخیص افتراقی با ضایعات دیگری که فضای اینترادورال را اشغال می کنند، مطرح می شود. هرچه نقص عصبی قبل از عمل جراحی بیشتر و شدیدتر باشد، بهبودی پس از عمل کمتر خواهد بود، به همین دلیل از نظر تشخیصی و درمانی بسیار مهم می باشد.

زمینه و هدف: کمردرد یکی از مهمترین علل ایجاد ناتوانی در جهان است. هر چند که تنها %2-5 کمردردها به دلیل فتق دیسک مهره ای می باشد، اما جراحی فتق دیسک از شایعترین جراحی ها می باشد. هدف از این مطالعه بررسی ارتباط برخی از متغیرهای زیستی-روانی اجتماعی با پیش آگهی کوتاه مدت عمل جراحی بود.روش بررسی: این مطالعه مقطعی آینده نگر که به صورت توصیفی- تحلیلی انجام شد. 100 بیمار (محدوده سنی 73-18 سال) با جراحی فتق دیسک در یک سطح از مهره کمر که برای اولین بار عمل جراحی می کردند، وارد مطالعه شدند. بیمارانی که دارای شرایط ورود به مطالعه بودند و تمایل به شرکت در طرح داشتند طی آبان 1394 تا فروردین 1395 از بخش های جراحی اعصاب بیمارستان های لقمان و امام خمینی (ره) تهران انتخاب شدند. پرسشنامه کیفیت زندگی Item Short Form Survey-36 پیش، یک و دو ماه پس از جراحی توسط بیماران تکمیل شد.یافته ها: بعد فیزیکی پرسشنامه کیفیت زندگی SF-36 بیماران پیش از جراحی 24.6 و بعد روانی 39.6 بود که در مقایسه با میزان استاندارد کمتر بود (p<0.001) هشت هفته پس از جراحی، تمامی ابعاد کیفیت زندگی بیماران افزایش معنادار داشت. سن بر بعد روانی کیفیت زندگی تاثیر معناداری نداشت اما در بعد فیزیکی در سنین کمتر از 30 سال معنادار بود. بعد روانی کیفیت زندگی مردان به طور معناداری بیشتر از زنان بود. کیفیت زندگی روانی در سیگاری ها کمتر از غیرسیگاری ها می باشد.نتیجه گیری: جراحی فتق دیسک در بهبود بعد فیزیکی و روانی کیفیت زندگی تاثیر به سزایی دارد. عواملی مانند سن، جنسیت، مصرف سیگار و عوامل روانی می توانند بر روی نتیجه درمان اثرگذار باشند.

زمینه و هدف: کمردرد یکی از شایع ترین شکایت های جوامع انسانی است. از علل نسبتاً شایع کمر درد هرنی دیسک کمر می باشد. هدف این مطالعه، بررسی کوفاکتور روی سرم در افراد دارای بیماری در مقایسه با افراد سالم می باشد. مواد و روش ها: 60 نفر از بیمارانی که به تشخیص پزشک متخصص و طبق آزمایشات، مورد شناخته شده هرنی دیسک بین مهره ای کمری بودند، به روش ساده انتخاب شدند (30 زن و 30 مرد). هم چنین 57 نفر نیز به عنوان گروه شاهد (28 زن و 29 مرد) در نظر گرفته شدند. اندازه گیری روی بر اساس روش یک معرفه و کالری متری مستقیم با استفاده از کیت زیست شیمی ساخت ایران انجام گرفت. یافته ها: میزان عنصر سرمی «روی» سرم 117 نفر (گروه شاهد و مورد) با استفاده از نرم افزار SPSS و دامنه اطمینان 95 درصد سنجیده شد. نتایج با استفاده از آزمون های تی استیودنت و کای مربع تجزیه و تحلیل گردید. نتایج نشان می دهد که 7/21 درصد بیماران دچار هرنی دیسک کمری دارای فعالیت زیاد و 7/36 درصد دارای فعالیت کم بوده اند. نتیجه گیری: کاهش میانگین سطح سرمی «روی» گروه بیماران با هرنی دیسک کمری نسبت به گروه شاهد اختلاف معناداری را نشان می دهد. کاهش روی سرم می تواند سبب اختلال در فعالیت آنزیم های دخیل در بیوسنتز پروتئین های سازنده دیسک گردد.

پیش زمینه: یکی از علل شایع کمر درد، فتق دیسک بین مهره ای، به خصوص در دهه سوم چهارم زندگی است. بهترین روش تشخیصی معاینه بالینی دقیق است که به وسیله آن حتی می توان محل دقیق پاتولوژی را تعیین کرد. بررسی های پاراکلینیک بخصوصMRI  را باید جهت تایید تشخیص بالینی و کمک در تعیین محل پاتولوژی به کار گرفت. مواد و روش ها: مطالعه به صورت آینده نگر بر روی 110 بیمار که با تشخیص فتق دیسک کمری کاندید عمل جراحی بوده و از مراکز دیگر مراجعه کرده بودند، طی مدت 2.5 سال انجام گرفته است. یافته ها: 35 مورد از 110 بیمار تحت مطالعه دارای یافته های یکسان بالینی و  MRI بودند. 40 مورد (36.4%) دارای کمر درد بدون علایم کلینیکی اما علایم مثبت فتق دیسک در  MRI بودند. 5 مورد (4.5%) دارای علایم کلینیکی فتق دیسک ولی متفاوت با یافته موجود در  MRI بودند. 30 مورد (27.2%) دارای یافته های اضافی درMRI  بودند. نتیجه گیری: در تشخیص و درمان فتق دیسک بهترین روش، معاینه بالینی است.  MRIتنها برای تایید تشخیص می بایست به کار گرفته شود. نباید تنها با نتیجه مثبت در یک  MRI و بدون توجه به علایم کلینیکی برنامه ریزی برای جراحی نمود.

کمر درد یکی از عوامل مهم مراجعه بیماران به پزشک بوده و تا حدود 30% مراجعین به پزشکان عمومی را شامل می شود. در گروهی از بیماران با دیسکوپاتی که درمان طبی در بهبودی آنها موثر نبوده تحت عمل جراحی قرار می گیرند. عدم پاسخ به درمان طبی و یافته های کلینیکی مهمترین عامل انتخاب برای جراحی در این بیماران می باشد. منظور از این بررسی چگونگی بهبودی این بیماران پس از عمل و ارتباط بین علائم کلینیکی و یافته های رادیولوژیک و پاراکلینیک با یافته های عمل جراحی بوده است. پرونده 101 بیمار که از فروردین 1370 لغایت اسفند 1370 در بخش جراحی مغز و اعصاب بیمارستان دکتر شریعتی بستری و تحت درمان جراحی قرار گرفته بودند به طور گذشته نگر مورد مطالعه و تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفته است. بیماران مورد مطالعه شامل 56 مرد  و 45  زن بودند و متوسط سنی آنها در زنان =2/1±2/44 در مردان =3/1±53/37 و در کل مبتلایان =3/1±43/40 سال برآورده شده بود. در این مطالعه شایعترین شکایات بیماران درد کمر( 100%) و درد رادیکولر(90%) و بیشترین یافته های بالینی اختلال حرکتی (82.4%) ، (%72.3) SLR+، اختلال رفلکس (43.6%) و شایعترین دیسک گرفتار L4-L5 بوده، میلو گرافی در (72.3%) موارد نشانگر تطابق و ارتباط کافی با علائم کلینیکی بوده و نتایج جراحی در 80% بیماران در یک پی گیری 7 ساله رضایت بخش بوده که همگی به فعالیت های زندگی روزمره خود باز گشته اند.

مقدمه: فتق دیسک بین مهره در کودکان نسبت به بالغین نادر بوده و علائم و نشانه های بالینی کلاسیک هرنی دیسکال در کودکان دیده نمی شود. هدف از این مقاله بررسی شیوع، یافته های بالینی، رادیولوژیکی و نتایج عمل جراحی و پیگیری طولانی مدت کودکان با سن کمتر از 15 سال مبتلا به فتق دیسک بین مهره ای کمری می باشد.روش کار: این مطالعه به صورت توصیفی از سال 1378-1364 در بیمارستان قائم (عج) مشهد انجام شده جامعه نمونه را 1232 بیمار که به علت هرنی دیسکال تحت عمل جراحی قرار گرفته اند تشکیل داده که از این تعداد ده نفر زیر سن 15 سال بودند که بررسی ما روی 10 نفر فوق انجام گرفته است.نتایج: از تعداد 10 بیمار 6 نفر مونث و 4 نفر مذکر و کمترین سن 8 سال بوده است، شکایت اصلی بیماران درد کمر، درد پا و یا هر دو و شایع ترین یافته بالینی، مثبت بودن تست لازیک (SLR) و شایع ترین فضای بین مهره درگیر L4-L5 بوده است. نتایج عمل جراحی در هر ده مورد کاملا رضایت بخش بوده و در مدت 13 سال پی گیری عود وجود نداشته است.نتیجه گیری: درمان کنسرواتیو در فتق دیسک بین مهره ای کودکان برعکس بالغین موفق نبوده و عمل جراحی درمان انتخابی در این بیماران می باشد.

سابقه و هدف: یکی از وظایف مهم دیسک بین مهره ای ایجاد ثبات بین مهره های مجاور است که در هنگام وجود ضایعات دیسک کمری این ثبات دچار اختلال می شود. امروزه نشان داده شده است که کاربرد ورزش های ثبات دهنده در بیماران مبتلا به کمردرد مزمن موجب بهبود فعالیت های روزمره ایشان می گردد. اما تاکنون اثر کاربرد چنین ورزش هایی در بیماران مبتلا به فتق دیسک کمری بررسی نشده است. بنابراین با توجه به بی ثباتی مهره های کمری در بیماران مبتلا به فتق دیسک کمری، این مطالعه برای تعیین اثرات این نوع ورزش در این بیماران طراحی شد.مواد و روش ها: 60 بیمار (22-55 ساله) مبتلا به فتق دیسک L4-L5 یا L5-S1 (بدون اختلال حسی یا حرکتی)، به طور تصادفی در دو گروه 30 نفره تجربی و کنترل قرار گرفتند. در ابتدا، درد توسط مقیاس اندازه گیری دیداری (VAS) میزان خم شدن تنه در وضعیت نشسته (پاهای کشیده) و رساندن انگشتان دست به انگشتان پا، زاویه صاف بالا آوردن ساق (SLR) و زمان انجام برخی فعالیت های روزمره شامل بالا رفتن از 5 پله، 10 متر راهپیمایی سریع بدون درد، به شکم خوابیدن از وضعیت ایستاده و ایستادن از وضعیت به شکم خوابیده اندازه گیری شد. پروتکل ورزشی شامل 4 مرحله ساده به پیشرفته بود که هر هفته به گروه ورزشی آموزش داده می شد. هر حرکت باید دو بار در روز و هر دفعه 10 بار تکرار می شد. مقادیر هر هفته و بعد از 4 هفته از اتمام پروتکل اندازه گیری شد.یافته ها: نتایج نشانگر کاهش معنی دار درد (p<0.0001)، افزایش دامنه خم شدن تنه (p<0.0001)، افزایش زاویه (p<0.005) SLR و انجام سریع تر فعالیت های روزمره (p<0.05) در گروه آزمایش بود، در حالی که مقایسه میانگین تغییرات در گروه کنترل تفاوت معنی داری نشان نداد. این نتایج بعد از دوره پی گیری نیز پایدار بودند.نتیجه گیری: انجام پروتکل ورزش های ثبات دهنده موجب بهبود عملکرد فعالیت های روزمره بیماران فتق دیسک کمری گردید. نتایج مطالعه بیانگر تأثیر این نوع ورزش در افزایش ثبات ستون فقرات کمری در بیماران فتق دیسک است.

زمینه و هدف: بیماران پس از عمل جراحی فتق دیسک کمر، درد و ناتوانی مزمن را تجربه می کنند که می تواند کیفیت زندگی آن ها را تحت تاثیر قرار دهد. مطالعه حاضر با هدف تعیین تاثیر حرکت درمانی بر کیفیت زندگی بیماران پس از جراحی فتق دیسک کمر انجام شد.مواد و روش ها: کارآزمایی بالینی حاضر به صورت سه مرحله ای با طرح مداخله قبل و بعد بر روی بیماران تحت جراحی فتق دیسک کمر بستری در یکی از بیمارستان های شهر اصفهان در سال 1392 انجام شد. بیماران به روش نمونه گیری آسان انتخاب و به صورت تخصیص تصادفی در دو گروه مداخله و کنترل (32 نفر در هر گروه) قرار گرفتند. برنامه حرکت درمانی 4 هفته بعد از جراحی به مدت 2 هفته انجام شد. داده ها با استفاده از پرسشنامه اطلاعات فردی و کیفیت زندگی SF-36 جمع آوری شدند. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از آزمون های تی مستقل و واریانس با اندازه های مکرر تحت نرم افزار آماری 18 SPSSانجام شد.یافته ها: میانگین نمره کل کیفیت زندگی بیماران در گروه مداخله، 6 هفته (65.2±7.45) و 3 ماه بعد از مداخله (70.09±8.2) نسبت به قبل از مداخله (31.5±6.05) افزایش معنی داری داشت (p<0.001). همچنین میانگین نمره کل کیفیت زندگی بیماران در دو گروه اختلاف معنی داری را نشان داد(p<0.001). ابعاد جسمی و روانی نیز در هر دو گروه در بازه زمانی 6 هفته و 3 ماه بعد از مداخله بطور معنی داری افزایش یافت که در گروه مداخله این اختلاف چشمگیرتر بود (p<0.001) نتیجه گیری: حرکت درمانی موجب ارتقای کیفیت زندگی بیماران پس از جراحی فتق دیسک کمر می شود. به کارگیری این برنامه توسط کادر بهداشتی درمانی جهت بهبود کیفیت زندگی بیماران پیشنهاد می گردد.

سابقه و هدف: فتق دیسک کمر یکی از شایع ترین نوع کمردرد می باشد و از میان روش های درمان آن، تمرینات نوین ورزشی مورد توجه بسیاری از محققان بوده است. هدف از این مطالعه بررسی اثر تمرینات تعلیقی بر الکترومیوگرافی مردان مبتلا به فتق دیسک بود. مواد و روش ها: 22 مرد مبتلا به فتق دیسک در شهر رشت، در این کارآزمایی بالینی در سال 1399 شرکت کردند و به صورت تصادفی به دو گروه تمرینات تعلیق (تعداد: 12 نفر، سن: 81/8±, 25/34 سال، BMI: 7/01±, 2/24 کیلوگرم بر متر مربع) و کنترل (تعداد: 10نفر، سن: 67/6±, 4/34 سال، BMI: 45/76±, 1/23 کیلوگرم بر متر مربع) تقسیم شدند. میزان فعالیت الکتریکی عضلات راست شکمی، مایل داخلی و خارجی و ارکتوراسپاین توسط دستگاه الکترومیوگرافی و قدرت عضلات شکمی با آزمون پایین آوردن مستقیم پاها، قبل و بعد از یک دوره مداخله اندازه گیری شد. دوره مداخله گروه های تمرین شامل 8 هفته تمرینات تعلیق بود، در حالی که گروه کنترل فقط پیگیری می شدند. برای مقایسه درون گروهی از t همبسته و برای مقایسه بین گروهی از آزمون تحلیل کوواریانس استفاده شد. یافته ها: الکترومیوگرافی هر 4 عضله و آزمون قدرت در پس آزمون نسبت به پیش آزمون درگروه تعلیق بهبود معنی داری را نشان داد (05/0

زمینه و هدف: فتق دیسک کمری در صورتی که منجر به درد شدید سیاتیک شود، نیازمند مداخله جراحی است، اما زمان مناسب جهت عمل جراحی و حذف فتق دیسک کمری همواره مورد بحث بوده است.روش بررسی: مطالعه حاضر به صورت مقطعی در 147 بیمار دارای نشانه های بالینی و رادیولوژیک فتق دیسک کمری L4-5 و L5-S1 که از فروردین 1388 تا اسفند 1390 در بیمارستان قائم (عج) مشهد برای اولین بار تحت عمل جراحی قرار گرفتند، انجام شد. در این بیماران مدت زمان درد سیاتیک با معیارهای نمره Modified Oswestry Disability Index (MODI)، Visual Analogue Scale (VAS) و Prolo Functional Economic Outcome Rating Acale پیش از جراحی و یک سال پس از جراحی ارزیابی شد. به علاوه، رضایت مندی بیماران دو سال پس از جراحی در تماس تلفنی با بیماران ثبت شد.یافته ها: 147 بیمار با متوسط سنی 37.4±7.4 با توجه به مدت زمان درد سیاتیک پیش از عمل به چهار گروه تقسیم شدند، <3 ماه، سه تا <6 ماه، شش تا <12 ماه و >12 ماه. تفاوت معناداری بین درد سیاتیک کمتر از سه ماه پیش از جراحی و بهبود امتیاز VAS یک سال پس از جراحی به نسبت پیش از جراحی مشاهده شد (P=0.022). اما ارتباطی بین مدت درد سیاتیک پیش از جراحی و سایر معیارهای بالینی شامل نمره MODI (P=0.63) و Prolo scale (P=0.85) پس از یک سال و همچنین رضایت مندی پس از دو سال از عمل جراحی و برگشت به کار (P=0.73) مشاهده نشد.نتیجه گیری: گرچه ممکن است نتایج جراحی یک ساله در افرادی که درد سیاتیک کمتر از سه ماه داشته اند بهتر از بیماران با درد سیاتیک بیشتر از سه ماه باشد، ولی رضایت مندی بیماران پس از دو سال تفاوت قابل توجهی نداشته است.